Muszyna - Muzeum regionalne "Państwa muszyńskiego"

Pierwszą ekspozycję w muzeum w Muszynie uroczyście otwarto w dniu 3 sierpnia 1958 roku. Oficjalna nazwa tej instytucji w tym okresie brzmiała „Muzeum Pamiątek Muszyny-Zdroju”.


Po dwuletnich staraniach, uzyskano lokal na pomieszczenie muzeum w zabytkowym budynku Nadleśnictwa Państwowego.
Ekspozycję muzealną otwarto przy niewielkiej ilości eksponatów; do 1969 roku zgromadzono ich 288 (pierwsza księga inwentarzowa).   
W ramach akcji oświatowej muzeum prowadzi lekcje muzealne oraz prelekcje dla grup. Placówka ta udostępnia również materiały osobom piszącym o regionie oraz instytucją naukowym.
Oprócz działalności oświatowej muzeum prowadzi również prace związane z ochroną zabytków między innymi opracowując wnioski o wpis do rejestru zabytków oraz bierze udział w komisjach konserwatorskich związanych z prowadzonymi pracami remontowo-budowlanymi i konserwatorskimi.
W latach 1986-2008 muzeum wydało przewodnik „Muszyna i okolice” oraz trzy foldery opracowane wspólnie z Centralnym Ośrodkiem Turystyki Górskiej w Krakowie.
W związku z koniecznością stworzenia nowej ekspozycji w zrekonstruowanym zajeździe i związanymi z tym olbrzymimi kosztami, w 2009 roku eksponaty wraz z dokumentacją naukową, przekazane zostały w depozyt Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Muszynie i obecnie muzeum jest zarządzane przez tą instytucję kultury.

Obecnie w zbiorach muzeum znajduje się 2550 eksponatów z dziedziny: etnografii, historii, sztuki, archeologii, numizmatyki, militariów.


Obecny budynek będący siedzibą muzeum jest rekonstrukcją zabytkowego XVIII wiecznego budynku potocznie nazywanego "Zajazdem".
Oryginalny zabytkowy budynek został wpisany w 1987 roku do rejestru zabytków w granicach posadowienia budynku. W 1999 roku Nadleśnictwo przekazuje budynek gminie, która w 2008 roku ze względu na jego bardzo zły stan techniczny (zawilgocenie ścian, grzyb, próchnicę drewna) oraz planowaną budowę obwodnicy wnioskuje o jego wykreślenie z rejestru zabytków, rozbiórkę i zrekonstruowanie w nowym miejscu nie narażonym na działanie wilgoci.
Obiekt ten wybudowany został w ciągu siedmiu miesięcy - od listopada 2008 do maja 2010 roku - w ramach projektu „Wielofunkcyjne domy w Muszynie, Ľubotínie i Dubovicy – centra rozwoju współpracy transgranicznej Gminy Muszyna i mikroregionów Minčol i Horná Torysa”, współfinansowanego przez Unię Europejska z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska –Republika Słowacka 2007-2013
Głównym celem tego projektu było stworzenie w Muszynie, Lubotinie i Dubovicy wielofunkcyjnych centrów kultury . W ramach projektu w Muszynie zrekonstruowano XVIII –wieczny zajazd pełniący obecnie funkcje muzeum i informacji turystycznej w Muszynie ( o łącznej powierzchni 361,33 m2).

 

(Źródło: www.muszyna.pl)