Szlak rowerowy - Wierchomla - Leluchów

Wierchomla - Leluchów
Długość: 29.9 km

Szczególne miejsca:

Muszyna

Śródgórskie miasteczko Muszyna (około 5,5 tysięcy stałych mieszkańców) położone jest w zakolu Popradu, w pobliżu ujścia do niego dwóch dopływów: potoków Szczawnik i Muszynka, na wysokości około 450 m n.p.m. Muszyna leży w pobliżu granicy ze Słowacją na Popradzie i na zboczu Wielkiej Polany (794 m n.p.m.) oraz w odległości około 11 km od Krynicy-Zdrój.
Powstanie i rozwój Muszyny związane są z bliskością granicy (dawniej węgierskiej) oraz z przebiegającym wzdłuż doliny Popradu starym szlakiem handlowym. Według tradycji, jeszcze w XII w. na wzgórzu ponad ujściem Szczawnika do Popradu wybudowano pierwszy zamek-strażnicę graniczna na tym szlaku. Pierwsza wzmianka o osadzie pojawia się w akcie nadania z 1209 r., w którym król węgierski Andrzej II zezwala na pobieranie cła nad rzeką Poprad koło Muszyny proboszczowi Adolfowi ze Spiskiej Kapituły. W tym czasie osada należała do rodu Niegowickich herbu Półkozic.
Więcej o Muszynie

Muzeum Regionalne PTTK Państwa Muszyńskiego

Muzeum Regionalne PTTK Państwa Muszyńskiego znajduje się przy ulicy Krzywej 1 w Muszynie (pierwotnie mieściło sie przy ullicy Kity 26 – wylotowa z rynku na zachód w stronę Piwnicznej i Starego Sącza). Placówka powstała w 1958 r. z inicjatywy miejscowego koła PTTK, po przejęciu i adaptacji zabytkowego budynku dawnego zajazdu, należącego wcześniej do nadleśnictwa. Do końca lat sześćdziesiątych XX w. zgromadzono tu blisko 300 eksponatów dotyczących dziejów Muszyny i okolic. Do tego czasu patronat nad muzeum sprawowało koło PTTK w Muszynie i Urząd Miasta. W 1968 r. muzeum przejął zarząd Oddziału PTTK w Krynicy i w ciągu kilku lat ilość eksponatów (pozyskiwanych przez profesjonalne kwerendy) uległa prawie podwojeniu. W latach 1986–2009 muzeum wydało przewodnik „Muszyna i okolice” oraz kilka cennych folderów i publikacji krajoznawczych (w tym „Zarys historii Klucza Muszyńskiego” i „Cerkwie Państwa Muszyńskiego”). W 2008 r., wobec fatalnego stanu technicznego budynku muzeum (m.in. po powodzi), zdecydowano się wykreślić go z rejestru zabytków, rozebrać i zrekonstruować w miejscu obecnej lokalizacji. Powstał nowoczesny, acz stylowy budynek zwany dalej „Zajazdem” (architektura wzorowana na osiemnastowiecznej karczmie), który na powierzchni 362 m2 pomieścił muszyńskie muzeum i informację turystyczną. Ponowne otwarcie placówki nastąpiło w lipcu 2010 r. Obecnie, oprócz wystaw czasowych, jest tu obszerna ekspozycja stała poświęcona „Historii Państwa Muszyńskiego”. Zorganizowano kilka sal tematycznych, m.in.: sala przedsionkowa (w której jest informacja turystyczna), izba mieszczańska, sala „Żydzi w Muszynie”, gabinet starosty, kuchnia łemkowska. Jest też nieduża sala konferencyjno-audiowizualna, w której prowadzone są muzealne lekcje historyczne dla młodzieży szkolnej, prelekcje, spotkania z miejscowymi twórcami itp.
 

Rezerwat Las Lipowy Obrożyska

Rezerwat Las Lipowy Obrożyska utworzono w 1919 r. Status rezerwatu został potwierdzony zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego w 1957 r. Powierzchnia rezerwatu wynosi 98,67 ha. Został utworzony w celu ochrony pierwotnego lasu modrzewiowo-lilpowego. Jest to jeden z najciekawszych kompleksów lasów lipowych (grądu) na terenie Beskidów. Położony jest koło Muszyny, na zboczach góry Mikowej (638 m n.p.m.). Rosnące tu lipy, których wiek oceniany jest na 200 lat, dochodzą do 32 m wysokości. Najgrubsze z nich maja 3,9 m obwodu na wysokość na wysokości 1,3 m. W rezerwacie rosną też pomnikowe buki, jodły i graby.
W 1990 r. na bazie istniejących tu alejek spacerowych, utworzonych w okresie międzywojennym dla pensjonariuszy Domu Wczasowego Polskiego Związku Niewidomych, powstała ścieżka dydaktyczna o długości 4200 m. Po rezerwacie można się poruszać tylko wyznaczoną ścieżką. Ścieżka dudaktyczna w rezerwacie Las Lipowy Obrożyska wyposażona jest w siedem tablic informacyjnych, dotyczących zagadnień przyrodniczych.

Andrzejówka

Andrzejówka jest niewielką wioską położoną nad Popradem u ujścia niewielkiego potoku spływającego spod kulminacji Skałka (769 m n.p.m.) w rozczłonkowanym grzbiecie ciągnącym się od Pustej Wielkiej (1061 m n.p.m.) na południe. Centrum wsi znajduje się około 6 km na południe od Żegiestowa Zdroju (za drogą) i prawie bezpośrednio na południe od tunelu kolejowego w rejonie zakola Popradu koło tzw. Łopaty Polskiej. Do Andrzejówki należą przysiółki Ługi i Międzymostki.
Andrzejówka została założona w 1352 r. Już od XIV w. istniała tu parafia rzymskokatolicka. W XVI w. nastąpił tu napływ osadników wołoskich (Łemków) wyznania prawosławnego, później greckokatolickiego, którzy zbudowali tu pierwszą cerkiew. Służyła ona mieszkańcom do połowy XIX w. W 1864 r. zbudowana obecną cerkiew greckokatolicką pw. Zaśnięcia Bogurodzicy, pięknie prezentującą się na skarpie ponad drogą. Świątynia reprezentuje klasyczny styl cerkwi zachodniołemkowskiej. Jest konstrukcji zrębowej, z masywną wieżą o pochyłych ścianach obejmujących babiniec, a kwadratowe prezbiterium i nawa nakryte są dachami namiotowymi łamanymi i zwieńczone makowicami z pozornymi latarniami.


Łopata Polska

Łopata Polska jest „półwyspem” utworzony przez malowniczo meandrującą rzekę Poprad. W sąsiednim zakolu Popradu powstała Łopata Słowacka. Łopata Polska jest przysiółkiem Żegiestowa. Znajduje się na niej kilka sanatoriów i willi.
W 2001 r. na Łopacie Polskiej powstała ścieżka ornitologiczna, prezentująca awifaunę Doliny Popradu. Trasa ścieżki, o długości 2,5 km, biegnie dokoła Łopaty Polskiej. Głównym celem ścieżki jest edukacja w zakresie rozpoznawania różnych gatunków ptaków po wyglądzie i śpiewie. Ścieżka składa się z dziesięciu przystanków oznakowanych tablicami, na których przedstawione są ptaki, jakie w danym miejscu można zaobserwować, wraz z opisami. W czasie spaceru można zapoznać się z trzydziestoma gatunkami ptaków zamieszkującymi ten teren (m.in.: sójka, bogatka, sosnówka, kopciuszek, jaskółki, kowalik, zimorodek, brodziec piskliwy, krzyżówka, zięba, dzięcioły, szpak, kos, kwiczoł, drozd śpiewak). Ścieżka rozpoczyna się nieopodal sanatorium „Wiktor”, gdzie znajduje się mapa z jej przebiegiem.

Zobacz więcej:
http://www.sciezka.zegiestow.pl

Żegiestów Zdrój

Początek uzdrowiska w Żegiestowie datuje się na rok 1846. Wówczas to Jakub Ignacy Medwecki (z pochodzenia Węgier), kierownik zdroju w Muszynie, odkrył w dolinie Szczawnego Potoku źródła wody mineralnej. Wykupił od miejscowych chłopów tereny, na których biły źródła, i rozpoczął budowę pierwszych pensjonatów i łazienek. Pierwsze źródło nazwane zostało Anna – na cześć jego żony. Zakład rozwijał się dobrze, a kuracjuszy przybywało, choć w uzdrowisku były tylko drewniane, skromne pensjonaty. Po śmierci Ignacego Medweckiego w 1868 r. Zakład Zdrojowy przejęli jego spadkobiercy, a zarząd objął syn – Karol Medwecki. Okres jego dwudziestoletniej działalności był czasem rozkwitu uzdrowiska. Niewątpliwie przyczyniło się do jego lepsza dostępność, dzięki otwarciu linii kolejowej Tarnów – Muszyna, z przystankiem kolejowym w Żegiestowie Zdroju. Powstawały nowe wille i pensjonaty. Zbudowano Dom Zdrojowy (w miejscu obecnej pijalni wody Anna) oraz Nowe Łazienki. Park zdrojowy ozdobiły klomby różane. Wytyczono ścieżki i aleje spacerowe, zamontowano oświetlenie naftowe. Oprócz kąpieli mineralnych w modę weszły kąpiele w Popradzie – uważane wówczas za lecznicze. Zakład stał się tak popularny, iż jego kierownik zmuszony był dawać ogłoszenia w prasie, by nikt nie przyjeżdżał bez rezerwacji miejsca.

Zobacz więcej:
http://www.zegiestow.pl/


Ruiny zamku w Muszynie

Znajdują się na stromym wzgórzu popularnie zwanym Basztą, nad rzeką Poprad, w widłach potoków Szczawnik i Muszynka.
Zamek powstały ok. 1390 roku i miał za zadanie bronić granicy i szlaków handlowych, oraz pełnić funkcje komory celnej. Z trzech stron był zabezpieczony stromymi stokami, otoczono go także murem kamiennym i wykonano przekop, przez który przerzucono zwodzony most. Do zamku wjeżdżało się przez bramę umieszczoną w czterobocznej wieży prosto na dziedziniec, przy którym postawiono piętrowy dwór starosty.

 

Karczma „Poprad”

W pobliżu skrzyżowania, na którym droga prowadząca z centrum Żegiestowa Wsi, wzdłuż Żegiestowskiego Potoku, dochodzi do biegnącej wzdłuż Popradu drogi Nowy Sącz – Muszyna, po lewej wschodniej stronie znajduje się stylowa, drewniana karczma „Poprad”, a przed nią niewielki parking. Restauracja ma stylowy wystrój i specjalizuje się w daniach kuchni regionalnej. Przy skrzyżowaniu już nad Popradem jest przystanek autobusowy Żegiestów Stacja. Stąd jednak do stacji kolejowej Żegiestów jest jeszcze niecałe 2 km, za główną drogą w prawo wzdłuż Popradu (na zachód).

 

(Źródło: http://www.malopolska.szlaki.pttk.pl/szlaki/opis_szlaku/7419)