Szlak rowerowy - Sucha Dolina - Kosarzyska

Sucha Dolina - Kosarzyska
Długość: 12.8 km

Szczególne miejsca:

Przełęcz Obidza

Przełęcz Obidza (930 m n.p.m.), zwana też Przełęczą Gromadzką jest szerokim i płaskim siodłem łączącym grzbiet graniczny (w tym pasmo Eliaszówki) z masywem Wielkiego Rogacza (1182 m n.p.m.) w głównym grzbiecie Pasma Radziejowej. Po wschodniej stronie znajdują się zabudowania góralskiego osiedla Obidza. Znajduje się tu bufet oraz prywatne schronisko Chata Wątorówka, a poniżej pensjonat zwany „Bacówka na Odidzy”. Z rejonu przełęczy jest widok na wschód, na dolinę Czercza, pasmo Eliaszówki (1020 m n.p.m.) i fragment Pasma Jaworzyny Krynickiej za doliną Popradu. Na zachód widać na górną część doliny Białej Wody i Grajcarka, fragment Małych Pienin i południowe stoki Pasma Radziejowej.
Przełęcz jest ważnym w Beskidzie Sądeckim węzłem szlaków turystycznych. Spotykają się tu trzy przelotowe szlaki (nie licząc ścieżek spacerowych i szlaku rowerowego): niebieski łączący Małe Pieniny z Wielkim Rogaczem (1182 m n.p.m.), czerwony z Jaworek do doliny Czercza i Piwnicznej oraz zielony w pasmo Eliaszówki. Pojawiające się co parę lat propozycje poprowadzenia przez przełęcz drogi jezdnej (a nawet kolejki) łączącej najkrótszą trasą Szczawnicę z Piwniczną, praktycznie nie mają szans na realizację z powodów ekonomicznych, ekologicznych i wielu innych.

Stacja narciarska Sucha Dolina

Stacja narciarska w Suchej Dolinie w Kosarzyskach jest najstarszym, sięgającym lat sześćdziesiątych XX w., kompleksem narciarskim w Beskidzie Sądeckim. Nazwa Sucha Dolina dotyczy dość szerokiego, źródłowego kotła doliny Czercza. Wyciągi i narciarskie trasy zjazdowe znajdują się na północnym stoku, opadającym spod kulminacji 919 m n.p.m w grzbiecie granicznym, na północny-zachód od Eliaszówki (1020 m n.p.m). Obecnie w Suchej Dolinie działa 9 wyciągów narciarskich, a ich uzupełnieniem są dwa położone w nieodległych Kosarzyskach. Łączna długości wszystkich wyciągów wynosi ponad 4 km, a tras narciarskich o różnej skali trudności jest ponad 10 km. Najdłuższa trasa liczy 1,5 km długości i 218 m różnicy wzniesień. Nie ma tu jednak jeszcze (jak w nowszych stacjach narciarskich) nowoczesnych wyciągów krzesełkowych. Najdłuższe dwa wyciągi to podwójne orczyki (górna stacja na grzbiecie przy granicy); pozostałe to orczyki pojedyncze lub wyciągi talerzowe. Część stoków jest oświetlona.
Naprzeciw głównego stoku narciarskiego, po północnej stronie zakola wąskiej drogi na przełęcz Obidzę, na malowniczej polanie pod lasem stoi okazały budynek Ski-Hotel. Jest to przebudowany i unowocześniony dawny Hotel Górski – sztandarowa inwestycja w infrastrukturę turystyczną jeszcze z lat sześćdziesiątych XX w. (w ramach tzw. „Eksperymentu Sądeckiego”). Obecnie dysponuje wygodną, dość elegancką bazą hotelową i restauracyjną, salami konferencyjnymi, spa z sauną itp.
Więcej...

Parking końcowy w Kosarzyskach

Na końcu drogi jezdnej w dolinie Czercza, za rozwidleniem, na wysokości około 650 m n.p.m. znajduje się dość duży parking i końcowy przystanek sądeckiej komunikacji podmiejskiej i mikrobusów. Dalej drogą w górę mogą tylko jechać mieszkańcy osiedla Obidza oraz goście i obsługa Ski-hotelu i pobliskiego ośrodka wypoczynkowego.

Pomnik kurierów w Suchej Dolinie

W Suchej Dolinie przy zakręcie drogi powyżej parkingu znajduje się pomnik upamiętniający kurierów, łączników i przewodników (oraz ludzi udzielających im schronienia), którzy organizowali w czasie II wojny światowej przerzuty ludzi, broni, wiadomości i pieniędzy na trasie Warszawa – Budapeszt. Przechodzili oni tędy na Słowację, przekraczając granicę w rejonie Obidzy i Eliaszówki (1020 m n.p.m.).

Kosarzyska

Kosarzyska to wieś położona w dolinie Czercza – obecnie administracyjnie należąca do Piwnicznej. W centrum Kosarzysk, znajdującym się około 4 km na zachód od ujścia Czercza do Popradu, znajduje się główny przystanek autobusowy, sklepy, restauracja, kilka pensjonatów i ośrodków wypoczynkowych (najbardziej znany jest Smrek, słynny m.in. z wczasów odchudzających. Tu także, po północnej stronie drogi, stoi ciekawy architektonicznie murowany kościół parafialny pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy z 1976 r. We wschodniej części Kosarzysk znajduje się stylowy drewniany budynek stanicy harcerskiej, oferującej całorocznie tanie noclegi nie tylko dla harcerzy czy „zielonych szkół”, obozów młodzieżowych i wycieczek szkolnych.
W Kosarzyskach urodziła się znana aktorka Danuta Szaflarska.

Kramarka

Polana Kramarka znajduje się w ciągu stokowych łąk na zachodnim grzbiecie Niemcowej (1001 m n.p.m.), w Paśmie Radziejowej. Poniżej, w stronę Kordowca (763 m n.p.m.), położone są kolejno polany: Niemcowa, Stus, Poczekaj, Kordowiec. Kramarka położona jest na wysokości około 920–960 m n.p.m. Nazwa polany pochodzi od nazwiska Kramarz lub Kramarski. Dawniej (do początku lat siedemdziesiątych XX w.) były tutaj także domy. Część polany była kiedyś orana. Świadczą o tym zarośnięte borowinami kupce z kamieni zbieranych z oranego pola i widoczne jeszcze zagony. W latach sześćdziesiątych, gdy pojawiły się większe możliwości zarobkowe i młodzi mieszkańcy górskich osiedli odpływali do miast – przysiółki pod Niemcową (1001 m n.p.m.) zaczęły się wyludniać i popadać w ruinę. Istotną przyczyna tego zjawiska były też trudne warunków bytowania (w szczególności brak wody i prądu elektrycznego). Po 1989 r. również pasterstwo na tych terenach stało się nieopłacalne. Opuszczona i nieużytkowana polana stopniowo zarasta lasem. Pierwszym etapem naturalnej sukcesji zespołów roślinnych jest pojawienie się łanów borówek. Szczególnie dużo jest ich przy żółtym szlaku z Piwnicznej.
Polana Kramarka należy do terenów wsi Roztoka Ryterska. Jest dobrym punktem widokowym. Rozciąga się stąd szeroka panorama na Pasmo Jaworzyny Krynickiej za doliną Popradu, szczególnie na dobrze widoczne gniazdo Pustej Wielkiej (1061 m n.p.m.), a także rejon Parchowatki (1004 m n.p.m.), Hali Łabowskiej, Zadnich Gór i in.

Polana

Polana jest góralskim osiedlem położonym na bezpośrednio na południe od grzbietu, pomiedzy Niemcową (1001 m n.p.m.) a Kamiennym Groniem (791 m n.p.m.), zwanym też Cichoniówki. Wśród pól, widokowych łąk i zagajników na zachód od leżą samotne zagrody Polan. Z grzbietu nad nimi jest widok za dolninę Popradu na rejon Makowicy (948 m n.p.m.) i Zadnich Gór oraz na Piwniczną i okolice Piwnicznej.

Niemcowa

Niemcowa (1001 m n.p.m.) jest kulminacją zwornikową w grzbiecie odchodzącym na wschód od Wielkiego Rogacza (1182 m n.p.m.). Rozchodzą się tu grzbiety boczne nad Rytro i nad Piwniczną. Większość map podaje wysokość 963 m n.p.m., ale niektóre publikacje odnoszą nazwę Niemcowa do wyrazistego wierzchołka 1001 m n.p.m. położonego bardziej na południe, ponad osiedlem Trześniowy Groń. Tę nazwę odnosi się także do polany grzbietowej i znajdującego się kiedyś na niej osiedla – na północny-wschód od odejmującej sam zwornik grzbietów polany Kramarka. Teren polany znajduje się w granicach dwóch gmin – Rytro i Piwniczna i granica administracyjna przebiega tu jej środkiem. Na skrajach polana zaczyna zarastać młodym lasem. Wschodnia część polany opada do źródłowego kotła doliny Młodowskiego Potoku. Obecnie z osiedla pozostało tylko jedno gospodarstwo rolne, pana Wielochy (przy czerwonym sszlaku w kierunku Rytra), który gospodaruje tutaj latem, a na zimę wraca do Rytra. W górnej części polany, pod lasem, działała dawniej szkoła na Niemcowej, obecnie obok jej ruin znajduje się obelisk z tablicą pamiątkową wspominająca dzielnych nauczycieli „Szkoły nad obłokami” (w nawiązaniu do opisującej ją znanej książki Marii Kownackiej pod tym samym tytułem).
W pobliżu, wśród łąk i zagajników zaobserwować można już tylko pozostałości piwnic po innych domach osiedla oraz zarośnięte borowinami kopce kamieni zbieranych z pól. W latach osiemdziesiątych XX wieku powstał o Niemcowej film dokumentalny i kilka audycji radiowych.

Wielki Rogacz

Wielki Rogacz (1182 m n.p.m.) jest zwornikową kulminacją o podwójnym wierzchołku (stąd nazwa). Od skręcającego na południe głównego grzbietu Pasma Radziejowej odchodzi na północny-wschód ramię Niemcowej (1001 m n.p.m.) i Kordowca (763 m n.p.m.). Na zarastającej porębie w siodle pomiędzy dwoma wierzchołkami Rogacza stoją ławeczki dla turystów. Jest to więc dogodne miejsce do odpoczynku, choć panoramę na południe przysłania podrośnięty młodnik. Tu jest także węzeł szlaków (drogowskazy). Główny Szlak Beskidzki (czerwony) skręca w stronę Rytra, natomiast na południe, w kierunku przełęczy Obidza prowadzi zaczynający się tu szlak niebieski.


(Źródło: http://www.malopolska.szlaki.pttk.pl/szlaki/opis_szlaku/7413)