Szlak rowerowy - Muszyna - Izby

Muszyna - Izby
Długość: 21.8 km

Szczególne miejsca:

Powroźnik

Miejscowość Powroźnik położona jest w dolinie rzeczki Muszynka, na wysokości około 480 m n.p.m., w pobliżu ujścia do niej od północy potoku Kryniczanka, niespełna 5 km na wschód od Muszyny, przy linii kolejowej i przy drodze prowadzącej do Krynicy. Jej nazwa wywodzi się od wyrabianych tu w przeszłości powrozów. Pierwsza wzmianka historyczna o wsi pochodzi z aktu darowizny, wydanego przez króla Władysława Jagiełłę w 1391 r. Akt lokacyjny wydano jednak dopiero w 1565 r. na sejmie generalnym w Piotrkowie. W 1637 r. ufundowano w Powroźniku parafię unicką. Wiadomo, że istniała tam wtedy huta szkła, produkująca m.in. szyby dla zamku w Muszynie (w końcu XVIII w. całkowicie zaprzestała funkcjonowania). Powroźnik był wsią łemkowską. W 1940 r. około 100 Łemków pod naciskiem Niemców wyemigrowało stąd na Ukrainę. Następnie w ramach akcji Wisła w 1947 r. wysiedlono z Powroźnika kolejne 451 osób. Na wyludnione tereny napłynęła ludność polska z Kresów Wschodnich i z innych miejscowości Beskidu Sądeckiego i Niskiego.
W Powroźniku zachowało się wiele świeckich zabytków kultury łemkowskiej, takich jak drewniane spichlerze, murowane piwniczki i domy mieszkalne – tzw. chyże. Jednak najcenniejszym obiektem zabytkowym jest drewniana cerkiew pw. św. Jakuba Apostoła. Wzniesiono ją w 1606 r. w innym miejscu niż stoi obecnie, ale po powodzi została przeniesiona w bezpieczniejsze miejsce (dalej od rzeki) i częściowo przebudowana.
Świątynia jest w całości drewniana, trójdzielna. Konstrukcja cerkwii jest typowa dla budownictwa łemkowskiego – zrębowa, z wysoką osiemnastometrową wieżą konstrukcji słupowej. Nawę pokrywa dach namiotowy trzykrotnie łamany, zaś prezbiterium dach trójspadowy. Budowlę wieńczą trzy baniaste wieżyczki ze ślepymi latarniami. Ściany i dach pokrywa gont. Wewnątrz znajduje się wiele cennych zabytków sztuki cerkiewnej, m.in. polichromia figuralna i barokowy ołtarz główny z ikoną Matki Bożej z Dzieciątkiem, pochodzące z początku XVII w. Piękny, siedemnastowieczny ikonostas stoi obecnie za ołtarzem. Znajdujące się w nim ikony mają unikalną wartość (m.in. „Sąd Ostateczny”, „Aron”, „Pieta”). Najstarszymi elementami wyposażenia cerkwi są: rokokowa ambona z 1700 r. oraz znajdujący się na wieży dzwon, odlany w 1615 r. Świątynia jest otoczona kamiennym murem z gontowym zadaszeniem. Od 1951 r. cerkiew funkcjonuje jako kościół rzymskokatolicki (nadal pw. św. Jakuba Apostoła). Jest to jeden z najlepiej zachowanych w Polsce przykładów budownictwa cerkiewnego. Cerkiew, włącznie z cenną zakrystią, jest dostępna dla zwiedzających bezpośrednio po niedzielnych nabożeństwach.
Przez centrum Powroźnika przechodzi niebieski szlak turystyczny, który prowadzi stąd na północny-wschód, przez Bradowiec i Szalone do Krynicy, a na południe w Pasmo Zimnego i Dudnego (do Leluchowa). Na południe od centrum wsi, na bezleśnym stoku, równolegle do niebieskiego szlaku znajduje się niewielki wyciąg narciarski.
W okolicach Powroźnika występują liczne źródła mineralne (w tym 13 szczaw). Występują one na wschód od wsi (w dolinie Muszynki) i na południowych zboczach Bradowca. Są wśród nich także wody żelaziste z zawartością dwutlenku węgla.

Dolina Muszynki

Potok Muszynka ma źródła w miejscowości Muszynka na wysokości około 680 m n.p.m. pod Przełęczą Tylicką. Jest prawym dopływem Popradu. Płynie przez Tyllicz, Powroźnik i Muszynę. Około 4,5 km na wschód od centrum Powroźnika, od południa uchodzi do Muszynki potok Wojkowski. Za mostem na nim, na drodze z Powroźnika do Tylicza jest skrzyżowanie, na którym na południe, w górę wąskiej, zalesionej dolinki, odchodzi lokalna droga do malowniczej, połemkowskiej wioski Wojkowa. Na przeciw skrzyżowania, po północnej stronie Muszynki, znajdują się zalesione, południowe stoki Bradowca (770 m m.p.m.).

Mochnaczka Mrokowce

Przy drodze w dolinie Mochnaczki, niespełna 3 km na południe od centrum Mochnaczki Niżnej i około kilometra na północ od zagród osiedla Mrokowce na łączce w pobliżu skrzyżowania w sezonie letnim znajduje się pole biwakowe. Tu od drogi Mochnaczka – Tylicz odchodzi na wschód wzdłuż Mrokowskiego Potoku utwardzona droga do miejscowości Izby, już w Beskidzie Niskim. Skręca w nią szlak rowerowy Popradzkiego Parku Krajobrazowego, który doprowadza tu od strony Muszynki i Tylicza. Na południe od skrzyżowania szlak zielony z Krynicy przez Huzary (864 m n.p.m.) i dalej przez Dzielec (792 m n.p.m.) w stronę Lackowej (997 m n.p.m.) przecina tu dolinę Mochnaczki (drogę i potok – brodem).

Ruiny zamku w Muszynie

Ruiny średniowiecznego zamku muszyńskiego, w postaci pozostałości wieży i muru tarczowego, znajdują się na szczycie stromego wzniesienia o wysokości 527 m n.p.m., nazywanego Baszta lub Zamczysko. Stanowi ono końcówkę grzbietu Koziejówki (636 m n.p.m.) i Nowińskiej Góry (710 m n.p.m.), opadającego od północy nad zakole Popradu, w widłach potoków Muszynka i Szczawnik.
Czas powstania zamku nie jest dokładnie znany. Niektóre źródła podają, że według tradycji pierwsza warownia powstała w 1301 r. z fundacji królewskiej; inne, że zachowane do dziś pozostałości murów pochodzą dopiero z przełomu XV i XVI w., kiedy to odbudowano zamek po zburzeniu pierwotnej twierdzy w czasie najazdu Macieja Korwina w 1471 r. Opracowania na temat zamku zawierają również rozbieżne informacje na temat miejsca, gdzie znajdowała się ta najstarsza warownia. Niektóre źródła wskazują na szczyt góry Baszta (527 m n.p.m.), inne na najwyższy szczyt pasma – Koziejówkę (636 m n.p.m.), a więc dalej od dzisiejszej Muszyny i zakola Popradu.
Więcej...

Stacja Narciarska Tylicz

Niespełna 3 km na południowy-zachód od Tylicza, w dolinie Muszynki, przy prowadzącej do Powroźnika drodze znajduje się niewielka stacja narciarska (jedna z czterech w okolicach Tylicza) – Stacja Narciarska Tylicz. Na bezleśnym, wschodnim zboczu masywu Bradowca (770 m n.p.m.) są tu dwa dość długie narciarskie wyciągi orczykowe, dość duży parking, budka z sezonową infrastrukturą: kasa, sklepik, bar itp. Tu także dochodzi niebiesko znakowana ścieżka przyrodnicza z Krynicy (przez grzbiet Bradowiec – Szalone), która dalej, po przecięciu drogi i Muszynki prowadzi na południe, na kulminację Wysokiego Bereścia (894 m n.p.m.), do grzbietu granicznego, po czym sprowadza do wsi Muszynka.
Więcej...


(Źródło: http://www.malopolska.szlaki.pttk.pl/szlaki/opis_szlaku/7432)