Szlak rowerowy - Mochnaczka - Łabowa

Mochnaczka - Łabowa
Długość: 25.2 km

Szczególne miejsca:

Kamianna

Kamianna do połowy XX w. była wsią łemkowską, która powstała w XVI w. w obrębie tzw. państwa muszyńskiego, czyli jednostki organizacyjnej będącej własnością i zarządzanej przez biskupów krakowskich. Pierwsza wzmianka o Kamiannej pochodzi właśnie z dokumentu wydanego przez biskupa krakowskiego Piotra Myszkowskiego w 1577 r. Informacja o utworzeniu tutaj greckokatolickiej parafii przez biskupa Jana Zadzika pochodzi z 1637 r. Rusińska społeczność wioski pod wpływem przemian religijnych i społecznych na Łemkowszczyźnie w latach międzywojennych przeszła na prawosławie, co stało się powodem budowy drugiej cerkwi. Łemkowie mieszkali na tym terenie aż do pamiętnych wysiedleń po II wojnie światowej zakończonych akcją Wisła w 1947 r. Polscy osadnicy zaadaptowali prawosławną cerkiew na kościół katolicki. Zaściankowa miejscowość odżyła po 1960 r., który zbiegł się z objęciem parafii przez księdza dr Henryka Ostacha. Wkrótce później zostaje założona Ochotnicza Straż Pożarna, zbudowana strażnica, droga umożliwiająca kontakt ze światem, lokalna elektrownia i wiele innych. Ksiądz Ostach był miłośnikiem pszczelarstwa i miał ogromny udział w rozwoju bartnictwa w Kamiannej. W 1972 r. odbył się tutaj I Sądecki Dzień Pszczelarza, a w 1987 r. udało się zorganizować Światowy Kongres Apiterapii, która zajmuje się leczeniem poprzez zastosowanie produktów pszczelarskich. W pierwszej połowie lat osiemdziesiątych został ukończony Dom Pszczelarza pełniący współcześnie funkcję pensjonatu i centrum konferencyjnego. Do dziś Kamianna jest ważnym ośrodkiem bartnictwa i apiterapii, organizując spotkania i szkolenia zawodowe dla pszczelarzy. Tradycje podtrzymuje szczególnie Pasieka Barć, która wytwarza wszystkie możliwe produkty pszczele poza jadem oraz prowadzi hodowlę matek pszczelich.
W Kamiannej można skorzystać z usług lokalnego przewodnika, który oprowadzi po ścieżce edukacyjnej związanej z miejscowymi atrakcjami – głównie pszczelarskimi. Na trasie zwiedzania znajduje się kościół oraz skansen uli, pasieka, pawilon pasieczny, galeria św. Ambrożego patrona pszczelarzy, sklep pasieczny oraz kawiarnia. Można przy okazji podpatrzyć jak pracuje pasiecznik w swojej pracowni, degustować naturalne i pitne miody oraz kupić różnego rodzaju produkty pszczele wraz z apiterapeutykami.
Kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Kamiannej powstał w 1930 r. jako cerkiew prawosławna św. Kosmy i Damiana. Budowa cerkwi wiąże się z przejściem mieszkańców wsi z wyznania greckokatolickiego na prawosławie i opuszczeniem starej cerkwi św. Paraskewy z 1805 r., która dzisiaj znajduje się w Bukowcu na Pogórzu Rożnowskim. Cerkiew prawosławna postawiona jest na planie krzyża greckiego, orientowana, trójdzielna, konstrukcji zrębowej. Na dachu znajdują się trzy cebulaste wieżyczki, spośród których środkowa jest najbardziej masywna i przybrała formę kopuły z latarnią. Dawne wyposażenie cerkwi nie zachowało się. Dzisiejsze elementy wystroju są w dużej mierze dziełem lokalnego artysty – szczególnie ołtarze oraz rzeźby św. Józefa i Chrystusa Frasobliwego. Obok obrazu Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w ołtarzu głównym ciekawy jest również obraz św. Ambrożego – patrona pszczelarzy, który trzyma w rękach ul. Na zewnątrz znajduje się dzwonnicę z lat sześćdziesiątych XX w. z dzwonami odlanymi w latach osiemdziesiątych.

Zobacz więcej:
http://www.kamianna.pl

Mochnaczka Niżna

Nieduża wieś Mochnaczka Niżna (około 800 mieszkańców) położona jest w dolinie Mochnaczki około 6 km na północ od jej ujścia do Muszynki w Tyliczu.
Wieś została założona na prawie wołoskim w 1589 r. przez niejakiego Jana Świątkowskiego na mocy przywileju nadanego przez biskupa Myszkowskiego (jakoże, tereny te należały do Państwa Muszyńskiego, będącego własnością biskupów krakowskich). W 1626 r. biskup M. Szyszkowski erygował i uposażył w Mochnaczce parafię greckokatolicką, podległą dekanatowi muszyńskiemu. Mochnaczka Niżna została wyodrębniona z gruntów pierwotnej wsi dopiero w 1648 r. Według spisów parafialnych w XVIII i XIX w. mieszkali tu głównie Łemkowie wyznania greckokatolickiego, w liczbie 500 do 800 osób. W 1936 r. miejscowa parafia greckokatolicka została włączona do utworzonej właśnie Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny (metropolia w Przemyślu). Według dokonanego wtedy spisu we wsi zamieszkiwało 788 grekokatolików, 21 rzymskich katolików i 33 żydów. Po II wojnie światowej, w ramach akcji Wisła, Łemkowie zostali wysiedleni na Ziemie Zachodnie oraz do Związku Radzieckiego, a w ich miejsce przesiedlono ludność polską z innych rejonów Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego.
We wsi znajduje się: dawna cerkiew greckokatolicka pw. św. Michała Archanioła z XVIII w., gruntownie przekształcona w połowie XIX w., z kompletnym ikonostasem wewnątrz. od 1951 r. użytkowana jako kościół parafialny rzymsko-katolicki pw. Matki Bożej Częstochowskiej, oraz kaplica greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy, drewniana, zbudowana w 1787 z fundacji tutejszego proboszcza ks. Czyrniańskiego, z kompletnym ikonostasem wewnątrz.

Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła w Mochnaczce Niżnej

Cerkiew parafialna greckokatolicka św. Michała Archanioła w Mochnaczce Niżnej (obecnie, od 1951 r., kościół parafialny rzymskokatolicki Matki Bożej Częstochowskiej) została wzniesiona w XVIII w. i przebudowana w połowie XIX w. Jest to cerkiew w stylu zachodnio-łemkowskim, o konstrukcji zrębowej. Wewnątrz znajduje się polichromia figuralno-ornamentalna z lat 1960–1964, która jest dziełem Cz. Lenczowskiego i S. Kruczka. Ikonostas składa się z części górnej – barokowej oraz dolnej – późno-klasycystycznej. Po przejęciu świątyni przez rzymskich katolików część środkowa ikonostasu została przesłonięta ołtarzem głównym w stylu neogotyku ludowego z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej (1956 r.).

 

(Źródło: http://www.malopolska.szlaki.pttk.pl/szlaki/opis_szlaku/7444)