Szlak rowerowy - Mochnaczka - Przełęcz Tylicka

Mochnaczka - Przełęcz Tylicka
Długość: 10.6 km

Szczególne miejsca:

Cerkiew w Tyliczu

Cerkiew pw. św. Kosmy i Damiana w Tyliczu z 1743 r. znajduje się przy drodze na Muszynkę. Posiada szeroką wieżę zwieńczoną baniastym hełme. Wewnątrz cerkwii znajduje się cenny osiemnastowieczny ikonostas i polichromia z 1938 r. nawiązująca tematycznie do dziewięćsetpięćdziesięciolecia Chrztu Rusi. Świątynię otaczają dorodne lipy.

 

Mochnaczka Mrokowce

Przy drodze w dolinie Mochnaczki, niespełna 3 km na południe od centrum Mochnaczki Niżnej i około kilometra na północ od zagród osiedla Mrokowce na łączce w pobliżu skrzyżowania w sezonie letnim znajduje się pole biwakowe. Tu od drogi Mochnaczka – Tylicz odchodzi na wschód wzdłuż Mrokowskiego Potoku utwardzona droga do miejscowości Izby, już w Beskidzie Niskim. Skręca w nią szlak rowerowy Popradzkiego Parku Krajobrazowego, który doprowadza tu od strony Muszynki i Tylicza. Na południe od skrzyżowania szlak zielony z Krynicy przez Huzary (864 m n.p.m.) i dalej przez Dzielec (792 m n.p.m.) w stronę Lackowej (997 m n.p.m.) przecina tu dolinę Mochnaczki (drogę i potok – brodem).

Przełęcz Tylicka

Dość szeroka i niska Przełęcz Tylicka (683 m n.p.m.) w głównym grzbiecie karpackim rozdziela Pasmo Zimnego i Dubnego (Góry Leluchowskie) od Beskidu Niskiego. Przez przełęcz przechodzi granica polsko-słowacka i przecina ja droga nr 75 z Tylicza i Nowego Sącza w kierunku Bardejowa na Słowacji (na przełęczy znajduje się drogowe przejście graniczne). Po stronie słowackiej funkcjonuje nazwa Kurovske Sedlo – od nazwy pierwszej wioski Kurov. Na polską stronę spod przełęczy wypływa potok Muszynka.
Niespełna 2 km na południowy-zachód (w prostej linii) od Przełęczy Tylickiej, u nasady bocznego ramienia odchodzącego od grzbietu granicznego na wschodnich krańcach Gór Leluchowskich, a rozdzielającego źródłowe potoki Muszynki, znajduje się Rezerwat Okopy Konfederackie.
Na Przełęczy Tylickiej ma początek Sądecki Szlak Rowerowy, prowadzący do Nowego Sącza.

Muszynka

Nieduża wieś Muszynka (około 500 mieszkańców) położona jest w dolinie górnego biegu rzeki Muszynka, na granicy Gór Leluchowskich (Pasmo Zimnego i Dubnego turystycznie zaliczane do Beskidu Sądeckiego) i Beskidu Niskiego. Przez wieś przebiega droga krajowa nr 75, która prowadzi do leżącego około 3 km na południowy-wschód (na Przełęczy Tylickiej) przejścia granicznego ze Słowacją.
Wieś została założona w 1356 r. na prawie niemieckim przez króla Kazimierza Wielkiego. Pierwotnie należała do królewszczyzny, ale już od 1391 r. do Państwa Muszyńskiego (własność biskupów krakowskich). Zniszczona i wyludniona w czasie najazdu węgierskiego 1474 r. Muszynka została ponownie zasiedlona, głównie przez ludność wołoską (łemkowską) i w XVI w. przeniesiona na prawo wołoskie. Do XVIII w. należała do parafii w pobliskim Tyliczu. W XX w., w okresie międzywojennym, praktycznie 100% mieszkańców stanowili Łemkowie. Funkcjonowała tu czytelnia ukraińska. W 1947 r., w ramach akcji Wisła ludność łemkowska została wysiedlona. W jej miejscu osiedlili się tu Polacy z innych rejonów Beskidu Sądeckiego i Beskidu Niskiego.

(Źródło: http://www.malopolska.szlaki.pttk.pl/szlaki/opis_szlaku/7700)