Szlak turystyczny - Piwniczna - Przełęcz Obidza

Piwniczna - Przełęcz Obidza
Długość: 11.4 km

Szczególne miejsca:

Piwniczna-Zdrój PKP

Przystanek kolejowy Piwniczna-Zdrój znajduje się poniżej rynku w Piwnicznej, tuż pod kościołem, nad Popradem. Prowadzi od niego most dla pieszych, umożliwiający szybkie dojście do zdroju na Zawodziu. Budynek przystanku kolejowego jest drewniany, zbudowany z tzw. muru pruskiego w latach 1908–1909.
W pobliżu przystanku kolejowego, na nadbrzeżnej łące pomiędzy torem kolejowym a Popradem (za placem zabaw i boiskiem, dojście od przejścia przez tor przy moście dla pieszych, na południe) znajduje się cmentarz żydowski (kirkut) w Piwnicznej. Teren cmentarza jest otoczony drewnianym ogrodzeniem. Zachowało się kilka stojących i kilka leżących kamiennych macew.
Dokumenty potwierdzają istnienie społeczności żydowskiej w Piwnicznej w XVIII w., ale według tradycji, już Kazimierz Wielki pozwolił na ich osiedlenie po założeniu miasta w XIV w. Żydzi w Piwnicznej zajmowali się handlem i prowadzeniem karczmy; utrzymywali też kontakty z podążającymi doliną Popradu kupcami z Węgier.

Ujście potoku Czercz do Popradu

Do zakola Popradu, 2,5 km na południowy-zachód od centrum Piwnicznej, uchodzi potok Czercz (który ma źródła pod grzbietem granicznym w rejonie przełęczy Obidza). Tu też od biegnącej zachodnim brzegiem Popradu głównej drogi z Piwnicznej do przejścia granicznego ze Słowacją w Mniszku nad Popradem, odchodzi na zachód, w górę doliny Czercza, lokalna droga do położonej w głębi doliny wsi Kosarzyska, kończąca się przy parkingu koło stacji narciarskiej Sucha Dolina. Przy skrzyżowaniu w pobliżu ujścia Czercza jest zabudowa willowa i przystanek autobusowy.

Piwowarówka

Należące administracyjnie do Piwnicznej malownicze osiedle góralskie Piwowarówka położone jest na bezleśnym północnym stoku granicznego grzbietu na póółnocny-wschód od Eliaszówki (1020 m n.p.m.). Ponad osiedlem, już na samej granicy znajduje się kulminacja Piwowarówka (695 m n.p.m.). W osiedlu (na niektórych mapach podpisywanym jako Piwowary) jest wyjątkowo malownicza kaplica – zgrabny kamienny kościołek z wieżyczką zwieńczoną strzelistym hełmem (wybudowany w okresie międzywojennym). Stoi wśród niezbyt okazałych, ale już odrośniętych drzew, otoczony drewnianym ogrodzeniem. Spod kościółka rozpościerają się wspaniałe widoki na północ i północny-wschód, na dolinę Czercza i jej górskie otoczenie, a za doliną Popradu na rejon Kicarza (704 m n.p.m.) i grzbiety odchodzące od Pasma Jaworzyny Krynickiej oraz na rozdzielające je doliny.

Dojście do szlaku pątniczego na Słowacji

Około kilometr na południowy-zachód od Piwowarówki, w rejonie dojścia do grzbietu granicznego niebiesko znakowanego szlaku spacerowego z Kosarzysk, istnieje możliwość przejścia na Słowację do biegnącego po południowej stronie granicy, równolegle do grzbietu, szlaku pątniczego (pielgrzymkowego) do greckokatolickiego sanktuarium Zvir (Matki Bożej Litmanowskiej), znajdującego się na południowym (słowackim) stoku Eliaszówki (1020 m n.p.m.) nad miejscowością Litmanova.

Eliaszówka

Eliaszówka (1020 m n.p.m.) jest wyniosłym szczytem, ale o stosunkowo płaskim wierzchołku, dominującym we wschodniej części grzbietu granicznego pomiędzy przełęczą Obidza, a doliną Popradu. Z turystycznego punktu widzenia (od strony polskiej) grzbiet Eliaszówki zaliczany jest do Beskidu Sądeckiego (Pasmo Radziejowej), natomiast topograficznie może być zaliczana do ciągnących się już na Słowacji Gór Lubowelskich (Lubovelska Vrchovina). Stoki północne opadają w stronę doliny potoku Czercz, zachodnie, po stronie słowackiej, do doliny Lipnika, natomiast ze stoku południowo-wschodniego początek bierze również słowacki potok Eliaszówka (Eliášovka).
Na północnych stokach usytuowany jest ośrodek narciarski Sucha Dolina, zaś na południowym zboczu, na polanie Zvir, w łemkowskiej wsi Litmanova, znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Litmanowskiej będące celem licznych pielgrzymek. Tutaj, w niedużej szopie pasterskiej, w latach 1990–1995, 13-letniej Katce i 12-letniej Ivetce ukazywała się Matka Boża.
Dawniej stoki Eliaszówki (1020 m n.p.m.) były znacznie bardziej bezleśne, trawiaste i służyły jako pastwisko. Widoki ze szczytu były też znacznie bardziej rozległe. Obecnie wierzchołek Eliaszówki zarósł już lasem, młodnikiem i kępami jałowca i jest praktycznie pozbawiony widoków. Sporo polan pozostało jeszcze na słowackich stokach, ale i one stopniowo zarastają lasem. Trzeba więc szukać dogodnego miejsca aby obejrzeć widoki.
W czasie II wojny światowej okolice Eliaszówki i przełęczy Obidza były popularnym miejscem przekraczania granicy przez kurierów.
 

Przełęcz Obidza

Przełęcz Obidza (930 m n.p.m.), zwana też Przełęczą Gromadzką jest szerokim i płaskim siodłem łączącym grzbiet graniczny (w tym pasmo Eliaszówki) z masywem Wielkiego Rogacza (1182 m n.p.m.) w głównym grzbiecie Pasma Radziejowej. Po wschodniej stronie znajdują się zabudowania góralskiego osiedla Obidza. Znajduje się tu bufet oraz prywatne schronisko Chata Wątorówka, a poniżej pensjonat zwany „Bacówka na Odidzy”. Z rejonu przełęczy jest widok na wschód, na dolinę Czercza, pasmo Eliaszówki (1020 m n.p.m.) i fragment Pasma Jaworzyny Krynickiej za doliną Popradu. Na zachód widać na górną część doliny Białej Wody i Grajcarka, fragment Małych Pienin i południowe stoki Pasma Radziejowej.

Kosmydle

Kosmydle jest należącym do Piwnicznej góralskim osiedlm o rozproszonej zabudowie. Porozrzucane jest zagrodami na dość stromym bezleśnym zboczu opadającym z Piwowarówki do miejsca, gdzie potok Czercz uchodzi do Popradu. Z osiedla jest widok na otoczenie dolnej części doliny Czercza, południową część Piwnicznej, zakole Popradu, a za nim masywny stożek Kicarza (704 m n.p.m.).

Północno-wschodnie stoki Okruchłej

Niezbyt wyrazista kulminacja Okruhła (919 m n.p.m.) znajduje się w grzbiecie granicznym pomiędzy przełęczą Obidza a Eliaszówką (1020 m n.p.m.). Szczyt Okruhłej leży po słowackiej stronie granicy. Szlak zielony przechodzi przez zarastające polany, koło górnej stacji głównego wyciągu orczykowego ośrodka narciarskiego Sucha Dolina. Na północny-wschód otwiera się stąd w dół zbocza szeroka stokowa hala ze stokiem narciarskim. Stąd też jest widok przez górną cześć doliny Czercza na poprzecinane dolinkami południowe zbocza grzbietu Wielki Rogacz – Niemcowa.


(Źródło: http://www.malopolska.szlaki.pttk.pl/szlaki/opis_szlaku/7359)